Vitaal West Zeeuws-Vlaanderen - Een verkenning naar haalbaarheid

Samen geven we onze toekomst vorm

West Zeeuws-Vlaanderen heeft veel potentie. De regio ziet een zonnige toekomst tegemoet wat goed leven, wonen, werken, ondernemen en leren betreft. We moeten dan wel slim omgaan met wat we in handen hebben en dat voortvarend uitbouwen. Zodat onze regio een aantrekkelijke plek is voor jong en oud. Met eigentijdse voorzieningen voor onder meer onderwijs, sport en zorg. Die voorzieningen hebben we te behouden en te versterken. 

Gemeente Sluis en ZorgSaam Zorggroep Zeeuws-Vlaanderen hebben nagedacht over de impulsen die nodig zijn aan de zorg, de woningmarkt, de voorzieningen in Oostburg en daarmee ook aan de regio en de andere kernen. Dat heeft geleid tot een samenhangend toekomstbeeld over het behouden en versterken van essentiële voorzieningen voor zorg, onderwijs, detailhandel en wonen. De haalbaarheid van de ideeën is nu in beeld gebracht.

Na gesprekken met een groot aantal maatschappelijke partners zijn de gemeente en ZorgSaam gekomen tot drie alternatieven. In het eerste alternatief gaan ZorgSaam en de gemeente afzonderlijk aan de slag. In het tweede alternatief werken ZorgSaam en de gemeente nauw samen en bij het derde alternatief doen ook vastgoedeigenaren in Oostburg mee. Voor alle drie de alternatieven is er een globaal ruimtelijk ontwerp uitgewerkt voor Oostburg. Dat ontwerp laat zien waar welke voorzieningen zoals het gezondheidscentrum, het voortgezet onderwijs en het gemeentehuis kunnen komen en welke samenhang zij hebben. Ook zijn er uitgangspunten voor zorg en wonen in de andere kernen uitgewerkt.   

Wat is de aanleiding?

De leefbaarheid in West Zeeuws-Vlaanderen staat onder druk. Jongeren trekken weg, winkels staan leeg en voorzieningen voor sport en cultuur verschralen. Er zijn woningen nodig voor ouderen, gezinnen én starters. En we hebben jonge mensen nodig voor onze arbeidsmarkt. ZorgSaam Zorggroep wil en moet investeren in het Gezondheidscentrum Antonius en de ouderenzorg. Datzelfde geldt voor de gemeente Sluis, die in ieder geval het gemeentehuis en het schoolgebouw van het Zwin College moet vernieuwen. Op verschillende fronten zijn tegelijk investeringen nodig. Door samen te werken, kan een impuls gegeven worden aan zorg, onderwijs, winkels en wonen. En daarmee aan de toekomstige leefbaarheid van de regio. Niets doen is geen optie. We hebben onze voorzieningen te behouden en te versterken.

Wat is de opgave? En welke oplossingen zien we?
  • Zorg: de personeelstekorten knellen met de groeiende zorgbehoefte. In combinatie met de wens om langer zelfstandig te wonen, vraagt dat nieuwe manieren van wonen voor ouderen.
  • Onderwijs: het schoolgebouw van het Zwin College ziet er op het oog nog goed uit. Toch gaat er elk jaar veel geld naar het onderhoud en een stijgende energierekening. Het gebouw is te groot, niet duurzaam en past niet bij het onderwijs van nu.
  • Winkels: de detailhandel heeft het zwaar. Voor Oostburg is straks ongeveer 17,5% minder winkelruimte.
  • Wonen: vanaf 1985 is er in de regio niet of nauwelijks gebouwd. Het woningaanbod sluit daardoor niet meer aan bij eisen en wensen van deze tijd.

Zie ook de informatiepagina (PDF) voor meer informatie over de opgave en de oplossingen. 

Eerst besluiten over de richting. Daarna samen plannen maken.

De gemeente moet komende jaren ongeveer 28 miljoen uitgeven voor de verduurzaming van haar gebouwen. Dit om aan de wettelijke eisen in 2030 en 2050 te voldoen. De vraag was of er met eenzelfde soort investering ook een impuls gegeven kan worden aan zorg, onderwijs, winkels en wonen. Oftewel: een kwaliteitsslag voor heel West Zeeuws-Vlaanderen én een impuls aan de toekomstige leefbaarheid van de regio. Het haalbaarheidsonderzoek geeft aan dat kosten van het aanpassen van de gebouwen vergelijkbaar zijn met nieuwbouw op elkaars grondgebied. Bij nieuwbouw ontstaan mogelijkheden voor het anders organiseren van de zorg, het realiseren van een onderwijscampus en het creëren van een vernieuwd winkelkerngebied in Oostburg. Dezelfde investering kan dus een veel grotere maatschappelijke impact hebben. 

Besluit gemeenteraad: richtinggevend kader

Aan de gemeenteraad van Sluis is gevraagd richting te kiezen en in te stemmen met het inrichten van een projectorganisatie. Die krijgt de opdracht concrete plannen en planningen te maken. Dat doen de gemeente en ZorgSaam niet alleen; daar is inbreng voor nodig van onder meer inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Er zal goed geluisterd worden naar de levende wensen en behoeften. Die worden verwerkt in een masterplan en een ruimtelijk ontwerp die het wonen, leren, werken en leven in West Zeeuws-Vlaanderen versterken. Het voorstel aan de raad is om hier een jaar de tijd voor te nemen, zodat we iedereen goed kunnen spreken en betrekken. 

Zodra dit masterplan gereed is, wordt dit voorgelegd aan inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en de gemeenteraad. Als zij instemmen met de plannen, kan pas worden gestart met de realisatie van de deelprojecten. Ook daarvoor geldt weer een ontwerpfase. Als die is afgerond, kan er daadwerkelijk worden gebouwd. We staan dus pas aan het begin.

Verkenningsrapport inzien? 

Het complete verkenningsrapport is in te zien. Diverse alternatieven zijn op haalbaarheid en kosten onderzocht. Nadat de gemeenteraad zich op 27 januari 2022 uitspreekt over een alternatief, kan er samen met inwoners, ondernemers en belangstellenden nagedacht gaan worden over de manier waarop dat alternatief vorm en inhoud krijgt. Pas dan komen er concrete plannen en tekeningen; die zijn er nu nog niet.

Wie heeft inbreng gehad?

Er zijn gesprekken gevoerd met zorgaanbieders, onderwijsinstellingen, kinderopvang, ondernemersverenigingen, sportverenigingen, huisartsen, apothekers, winkeliers, vastgoedeigenaren, makelaars, projectontwikkelaars, ministeries, adviesraden, stads- en dorpsraden, woningcorporatie, zorgverzekeraar, zorgkantoor, GGD en de provincie Zeeland. Individuele burgers zijn uitgenodigd voor informatieavonden. Tijdens kernbezoeken van het college is afgelopen jaren uitgebreid gesproken over de toekomst van de zorg.