Gemeente Sluis - Leefbaarheidonderzoek

In de gemeente Sluis is een leefbaarheidonderzoek uitgevoerd door de provincie Zeeland (opdrachtgever), Woongoed Zeeuws-Vlaanderen en de gemeente Sluis (mede-financiers) en Scoop (uitvoering onderzoek).

Aanleiding
Door diverse omstandigheden staat de leefbaarheid in met name de kleinste kernen onder druk. Gemeente, provincie en woningcorporatie moeten hierop inspelen om te blijven zorgen voor een goed woon-, werk- en leefklimaat. In het leefbaarheidonderzoek zijn de vereisten voor een duurzame en betaalbare sociale infrastructuur in beeld gebracht. Verder geeft het onderzoek inzicht in de voorzieningen en activiteiten die nodig zijn om de leefbaarheid in de kernen in stand te houden of te verbeteren.

Het onderzoek
Het onderzoek bestaat uit een bevolkingsprognose voor 2015 en onderzoek naar de “veronderstelde” en de “ervaren” leefbaarheid. De bevolkingsprognose voor 2015 is gebaseerd op de provinciale prognose (Provincie Zeeland, 2008). Voor het onderzoek naar de veronderstelde leefbaarheid is gebruik gemaakt van de “Barometer Leefbaarheid” die door Scoop is ontwikkeld. Hierbij wordt gekeken naar het woonmilieu en de sociale infrastructuur. De ervaren leefbaarheid is onderzocht met een enquête onder de inwoners van 15 jaar en ouder van de tien kleinste kernen (6.213 personen). Hierin werd aan de inwoners gevraagd wat zij belangrijk vinden voor (de toekomst van) hun dorp. 2.191 inwoners (ca. 35%) vulden de vragenlijst in.

De uitkomsten
Alle kernen in de gemeente Sluis, behalve Breskens, krijgen naar verwachting te maken met een afname van het inwoneraantal. Daarnaast zien we in de prognose ook een verschuiving in de bevolkingsopbouw.

Uit het onderzoek blijkt dat er een relatie is tussen de omvang van de kern en de score voor de sociale infrastructuur. Over het algemeen geldt, hoe groter de kern hoe beter de sociale infrastructuur. De (toeristische) kleine kernen aan de kust scoren hoog in verhouding tot de bevolkingsomvang. Waterlandkerkje, Schoondijke en Hoofdplaat hebben een lagere score dan we op basis van het inwoneraantal zouden verwachten. Deze kernen verdienen dus extra aandacht.

Driekwart van de inwoners van de kleine kernen van de gemeente Sluis is tevreden met de kern als woonplaats. Een kwart is matig tevreden of zelfs ontevreden. Die tevredenheid ligt lager dan verwacht en is daarmee een punt van aandacht. De ervaren leefbaarheid hangt sterk samen met de tevredenheid met de woonomgeving en de tevredenheid met de aanwezige voorzieningen. De tevredenheid met de woonomgeving ligt een stuk hoger dan de tevredenheid met de voorzieningen. De sociale samenhang en dorpsbinding zijn sterk in de gemeente Sluis.

Er blijkt geen eenduidige relatie te zijn tussen de ervaren leefbaarheid in een kern en de veronderstelde leefbaarheid. Oftewel, de inwoners zijn niet automatisch tevreden als er veel voorzieningen en een sterke sociale infrastructuur zijn. Zo zijn in Cadzand heel wat voorzieningen aanwezig, maar de inwoners zijn het minst tevreden over hun dorp. Dit terwijl de inwoners van Sint Kruis, waar nauwelijks voorzieningen zijn, juist zeer tevreden zijn.

Aanbevelingen
De bevolkingskrimp, de lage kwaliteit van grote delen van het woningbestand in de gemeente en de geringe financiële middelen van de gemeente vormen een probleem voor het gebied dat de gemeente alleen niet kan oplossen. Er ligt een grote uitdaging om samen met de provincie, de woningcorporatie en andere partijen een kwaliteitsslag in de woonomgeving te maken en een daarbij passende en betaalbare sociale infrastructuur te realiseren. Het leefbaarheidonderzoek doet hiertoe tien aanbevelingen. De keuzes die daarbij moeten worden gemaakt, zullen niet altijd eenvoudig zijn. Het leefbaarheidonderzoek geeft, naast de concrete aanbevelingen, veel informatie die nodig is om verantwoorde beslissingen te nemen.

Vervolg
Het eindrapport van het leefbaarheidonderzoek is op dinsdag 13 oktober 2009 gepresenteerd tijdens een openbare informatieve/opiniërende raadsvergadering in de raadzaal van het Belfort in Sluis. In de laatste maanden van 2009 vonden dorpspresentaties plaats in de tien kleinste kernen. Het volledig gelopen (tijds)traject vindt u hieronder.

Het Sluise college stelt aan de hand van de uitkomsten en de dialoog met de inwoners een masterplan op voor de versterking van de leefbaarheid in de kernen. Samenwerking met de provincie en Woongoed Zeeuws-Vlaanderen is onontbeerlijk om te komen tot optimale oplossingen. Het leefbaarheidonderzoek in de gemeente Sluis dient voor de provincie als voorbeeld bij het project de Sociale Staat van Zeeland. Hierin wordt aan de hand van onder meer een enquête de sociale situatie in de wijken en dorpen in Zeeland in beeld gebracht.

Meer informatie over het leefbaarheidonderzoek: